Bart's rookton ©



OK; ik heb dus zelf ook een rookton gemaakt....

Voordat ik begon veel gelezen en gezien en uiteindelijk tot dit ontwerp gekomen. Dit ontwerp geeft 2 lagen aan roosters waarop vis/vlees gelegd kan worden; een hoog rooster waaraan met haken vlees/vis kan worden gehangen en daarnaast kan deze rookton ook nog worden gebruikt als gewone BBQ.

Eerst natuurlijk een ton gekocht, in mijn geval 60L (is ongeveer 62 cm hoog met een diameter van ongeveer 40 cm) met klem deksel, en schoon gebrand. Een paar eerste tips:


Zo ziet de ton er gesloten uit. Aan de onderkant de opening voor kolen/rook mot (leg ik later uit). Ik heb ervoor gekozen om voor de onderzijde een nieuw deksel te maken die het gat af dicht en heb het uitgezaagde deel gebruikt om aan de binnenkant vast te maken voor extra stevigheid. E.e.a. is vastgemaakt met pop nagels. Een scharnier en een sluiting maken het compleet.




De temperatuurmeter aan de voorzijde is overal te krijgen en is een vlees thermometer voor in de oven. Hiermee wordt de gemiddelde temperatuur tussen de 2 roosters in het midden gemeten.

De moeren die je aan de buitenkant ziet zijn (genoemd van boven naar onder) de bevestiging van de haken aan de binnenkant en bedoeld voor:

Hoge-hang/BBQ-rooster
Dit rooster heeft 2 functies; als je gaat roken kan je door hier haken aan te hangen, vlees/vis aan roken. Maar als je het kolen mandje er in hebt hangen om als BBQ te kunnen gebruiken dan zit dit rooster daarboven en leg je hier je BBQ ingrediŽnten op.


Kolen mandje
Het kolen mandje bovenin zorgt ervoor dat je de ton ook als BBQ kan gebruiken. Ik heb deze gemaakt van een 'grill wok' (merk: barbecook- grillwok Arild 30 cm rond, verkrijgbaar bij groothandel, blokker e.d.)


Hoge rook-rooster
Het hoge rooster waarop je vlees/vis kan leggen (merk: barbecook 34 cm rond, verkrijgbaar bij groothandel, blokker e.d. ).

Het handvat wat  standaard aan het rooster zit kan je er makkelijk afhalen door deze uit te buigen met een schroevendraaier. Als je net als ik 2 roosters koopt houd je 2 van die handvatten over en die kan je goed gebruiken om het kolen mandje in/uit de ton te halen als deze warm is zonder je handen te branden (als je na de BBQ nog hete kolen overhoud kan je die wellicht nog gebruiken voor een rook sessie?).

Lage rook-rooster
Het laagste rooster waarop je vlees/vis kan leggen.


Opvang bak
De opvang bak vangt sappen op die van de vlees/vis in de rookton komen en voorkomt dat die in de rook mot/kolen terecht komen. Ik heb hiervoor een oude pan genomen (die is makkelijk schoon te maken i.v.m. de anti-aanbak laag) Drie gaten op de goede plek boren, schroefogen er in en klaar. Op deze manier kan deze er ook makkelijk worden uitgehaald en schoongemaakt.



Zo ziet de ton er aan de binnenzijde uit zonder roosters:


Hier zie je de haken (schroef duimen) waar de roosters e.d. aan vast zitten maar ook de thermometer die meet in het midden van de ton.

De haken aan de binnenkant kan je in iedere bouwmarkt vinden en heten officieel een 'schroef duim'. Ik heb hiervoor M6 schroefdraad genomen en aan de binnenzijde een M6 chassis ring er tussen gezet zodat het een stevig geheel wordt.

Ik zou adviseren om bij alle bout/moer verbindingen aan de binnenzijde een ring toe te voegen. Bij mij zijn alle verbindingen die aan de binnenzijde een ring hebben niet alleen extra stevig, maar ook lucht (en dus ook rook) dicht. Verbindingen zonder ring aan de binnenzijde kunnen sneller een klein beetje rook doorlaten.

Dan de lade voor de kolen. Zorg voor goed hete kolen strooi daarop de rok mot/rook hout en stop de lade in de ton en sluit het deksel. Het is hiermee wel lastig om de temperatuur netjes stabiel te houden, zeker ook omdat ik in deze ton geen lucht aan- en afvoer heb en de kolen dus op een gegeven moment niet meer zullen branden. Je kan dat voorkomen door het luikje aan de onderkant iets open te zetten en het deksel los op de ton te leggen.

Deze la is gemaakt van een geŽmailleerde ovenschaal, bij iedere huishoud zaak te koop en met de decoupeerzaag op maat gemaakt. Een paar haakse profielen er op schroeven waarop een strip en handvat is gemonteerd, en gaten aan de onderzijde gemaakt t.b.v. lucht aanvoer. Het geheel staat ook nog op pootjes van ongeveer 2 cm (kan je gewoon bout/moer voor gebruiken) zodat de aanvoer gaten niet worden afgedekt als je deze in de ton zet.

Zelf gebruik ik de la bijna niet omdat ik het te lastig en tijdrovend vond de temperatuur goed te regelen en in de gaten te houden. In plaats daarvan gebruik ik een gas kook toestelletje en zet daar de rook ton boven op (je kan ook een enkele elektrische kookplaat gebruiken als je die hebt). Rook mot/hout strooi ik dan direct op de bodem van de ton.Je kan dan de ton volledig afgesloten laten en verliest zo min mogelijk warmte en rook uit de ton.


Tijdens gebruik komt er minder rook van de rookton dan een gemiddelde BBQ. De temperatuur aan de buitenzijde van de ton zal zo'n 65-70 graden zijn; een stuk koeler dan de meeste BBQ's maar nog steeds reden om extra op te passen met met name erg kleine kinderen.

Ik heb eerst alle gaten in de ton geboord en alles gemonteerd om zeker te zijn dat alles paste. Daarna heb ik alles weer uit elkaar gehaald en de ton met hittebestendige lak gespoten (iedere bouwmarkt moet dat hebben). Voor deze ton van 60L had ik aan 1 spuitbus voldoende.

Via een webwinkel heb ik hittebestendige lint gekocht om die in de rand van de deksel te plakken (LET OP: als je een ton koopt met klem deksel kan daar een rubberen ring in zitten; die moet je verwijderen tenzij je heel zeker weet dat deze ring niet kan smelten of giftig kan zijn/worden als deze tijdens het roken warm wordt !). Ook heb ik op de rand van het deksel aan de onderzijde deze tape geplakt. De ton is nog steeds niet 100% rook-dicht maar op deze manier kom je een heel eind.

Algemene (rook) tips :
FAQ

Q - Kan je me helpen met het maken van mijn rookton ?
A - Nope, ik niet maar wellicht dat vrienden/familie/buren kunnen helpen. Daarnaast is het natuurlijk het leukst als je het helemaal zelf hebt gemaakt, toch ?

Q - kan ik deze ton huren/kopen/lenen/leasen ?
A - Nope

Q - Hoe lang ben je met deze ton bezig geweest ?
A - Alles bij elkaar, dus inclusief uitbranden, spullen halen e.d. ongeveer 4 dagen.

Q - Mag ik deze ton (helemaal of gedeeltelijk) namaken ?
A - Natuurlijk ! Als je denkt hier iets aan te hebben: zeker doen. Als je een foto stuurt van het eindproduct wordt dat op prijs gesteld.

Q - Rook je zelf ook ?
A - Nee, niet meer al jaren geleden gestopt :-)

Q - Waar kan ik een ton kopen ?
A - Kijk eens op marktplaats.nl

Q - Weet je alles van roken ?
A - Nee zeker niet. Ik ben regelmatig bezig met nieuwe dingen te proberen en te kijken wat de beste manier is om iets voor elkaar te krijgen.

Q - Waar kan ik rook mot / rookhout kopen ?
A - Er zijn meer dan voldoende webwinkels die dat hebben, maar kijk ook eens bij de beter gesorteerde dierenwinkel bij de vissport artikelen.



versie 1.0 - augustus 2012